Verbruiksomrekener: mpg, l/100 km, km/l

Door 235,21 te delen door het aantal mijl per gallon, als het de Amerikaanse gallon betreft. Dertig mpg is dus 7,84 l/100 km en veertig mpg 5,88. Voor de Britse imperiale gallon, een vijfde groter, wordt de constante 282,48: dertig imperiale mpg is 9,42 l/100 km. Een cijfer dat niet zegt welke gallon laat twintig procent onzekerheid staan.

Omdat het gemiddelde van een omgekeerde schaal niet het gemiddelde van de getallen is. Een rit op 5 l/100 km gevolgd door een even lange op 10 l/100 km levert wel degelijk 7,5 l/100 km, want verbruik telt per kilometer op. Maar in mijl per gallon leveren dezelfde ritten, 47 mpg en dan 23,5, geen gemiddelde van 35,3 mpg: het is 31,4. Daarom publiceren Amerikaanse instanties ook een cijfer in gallon per 100 mijl, dat wél middelt.

Van 15 naar 20, met ruime voorsprong, hoewel de tweede sprong twee keer zo groot lijkt. Over 100 mijl verbruikt vijftien mpg 6,67 gallon en twintig mpg 5, een besparing van 1,67 gallon. Dertig mpg verbruikt 3,33 en veertig 2,5, een besparing van 0,83, de helft minder. Een omgekeerde schaal drukt de verschillen aan de bovenkant plat, en daarom levert het vervangen van de dorstigste auto in een huishouden meer op dan het verbeteren van de zuinigste.

In kilowattuur per honderd kilometer, de directe tegenhanger van liter per honderd kilometer: dezelfde schaal, dezelfde richting, lager is beter. Een kleine elektrische auto gebruikt rond 15 kWh/100 km, een grote sedan 20 tot 25. De Verenigde Staten geven de voorkeur aan MPGe, een equivalent in mijl per gallon, door te stellen dat een gallon benzine 33,7 kilowattuur waard is: dat is een energie-equivalentie en geen kostenmaat, want een kilowattuur en een liter worden niet voor dezelfde prijs gekocht.

In Japan, India, Brazilië en een deel van Zuidoost-Azië, waar de schaal die van de Engelstalige wereld is, afstand per volume, maar met metrieke eenheden. Twintig kilometer per liter is 5 l/100 km, vijftien is 6,67 en tien is 10. De omrekening is dezelfde deling als bij mijl per gallon, met 100 als constante in plaats van 235,21.

De vraag heeft geen enkel antwoord omdat ze twee getallen verzwijgt: de inhoud van de tank en het verbruik. De actieradius is hun product. Een tank van 50 liter bij 6 l/100 km geeft 833 kilometer, dat is 518 mijl. Een tank van 13 gallon bij 30 mpg geeft 390 mijl, dat is 628 kilometer. Datzelfde product toont het dashboard als actieradius, gerekend op het verbruik van de laatste kilometers, en daarom beweegt het getal onderweg.

Eerst moet vaststaan om welke gallon het gaat, anders zegt het getal niets: dezelfde auto leest 30 mpg in de Verenigde Staten en 36 in het Verenigd Koninkrijk, want de imperiale gallon is een vijfde groter. In Amerikaanse gallons zit een recente compacte wagen op 35 tot 40 mpg, dat is 6,72 tot 5,88 l/100 km; een hybride gaat voorbij 50 mpg, onder 4,70; een grote SUV zakt naar 20 tot 25 mpg, van 11,76 tot 9,41. Tien mpg verschil weegt niet even zwaar aan beide uiteinden van de schaal, wat de volgende vraag uitrekent.