De drie temperatuurschalen
| Schaal | Symbool | IJkpunt |
|---|---|---|
| Celsius | °C | 0 °C = water bevriest |
| Fahrenheit | °F | 32 °F = water bevriest |
| Kelvin | K | 0 K = absoluut nulpunt (−273,15 °C) |
Veelgestelde vragen
Waarom heeft de kelvin geen gradenteken?
De kelvin is een eenheid van absolute temperatuur, geen relatieve schaal: het nulpunt is het absolute nulpunt, de laagst mogelijke temperatuur. Men schrijft 300 K, niet 300 °K. Een verschil van één kelvin is gelijk aan een verschil van één graad Celsius.
Bij welke temperatuur vallen Celsius en Fahrenheit samen?
Bij precies −40 graden: −40 °C is gelijk aan −40 °F. Het is het enige punt waar beide schalen hetzelfde getal tonen.
Welke landen gebruiken nog Fahrenheit?
De Verenigde Staten en hun gebieden, Puerto Rico, Guam, de Amerikaanse Maagdeneilanden, Amerikaans-Samoa en de Noordelijke Marianen, plus een handvol staten in de Caraïben en de Stille Oceaan: de Bahama's, Belize, de Kaaimaneilanden, Palau, de Marshalleilanden en Micronesië. Overal elders wordt het weer in Celsius aangekondigd. Canada schakelde in 1975 over, en toch tonen ovens, zwembadthermometers en thermostaten die daar worden verkocht vaak nog Fahrenheit, waardoor een Canadees recept beide schalen op één bladzijde kan mengen.
Kun je een gevoelstemperatuur omrekenen?
Alleen als getal, en daar zit de valkuil. Windchill en hitte-index zijn geen metingen maar formules die worden gevoed met luchttemperatuur plus windsnelheid of vochtigheid. De Noord-Amerikaanse windchill-index, in november 2001 gezamenlijk door Canada en de Verenigde Staten aangenomen, gaat uit van wind gemeten op tien meter en een looptempo van 4,8 km/h. Een thermometer in de schaduw toont nooit de gevoelswaarde, en de index in de andere schaal herberekenen vraagt de oorspronkelijke invoer, niet het omgerekende resultaat.
Wat is de schaal van Réaumur?
Een vierde schaal, waarbij water bevriest bij 0 °Re en kookt bij 80 °Re, zodat één graad Réaumur gelijk is aan 1,25 °C. Tot laat in de negentiende eeuw was het de standaard in een groot deel van continentaal Europa, en daarom noemen Franse en Russische romans uit die tijd temperaturen die geen moderne lezer kan plaatsen. In enkele Italiaanse en Zwitserse teksten over zuivel en suikerkoken leeft de schaal voort: om ze te lezen vermenigvuldigt u met 1,25.
Drie schalen, twee vaste punten en een absoluut nulpunt
Celsius en Fahrenheit kruisen elkaar bij −40 graden, de enige plek waar beide schalen hetzelfde getal geven. Ze verschillen in oorsprong en in stapgrootte: één graad Fahrenheit is maar vijf negende van een graad Celsius, dus een sprong van tien graden betekent op elke schaal iets anders. Dat is wat een Amerikaans weerbericht dramatischer laat klinken dan het is.
De kelvin begint bij het absolute nulpunt, −273,15 °C, de temperatuur waarbij de thermische beweging haar minimum bereikt en waaronder niets gaat. Hij stijgt even snel als de graad Celsius, en daarom schrijven we 300 K zonder het woord graad: de kelvin is er geen. Een vierde schaal, de Rankine, doet hetzelfde vanuit Fahrenheit en overleeft in een handvol Amerikaanse ingenieursberekeningen.