Lengte-eenheden en hun equivalenten
| Eenheid | Symbool | In meters |
|---|---|---|
| Kilometer | km | 1.000 m |
| Meter | m | 1 mbasiseenheid |
| Centimeter | cm | 0,01 m |
| Millimeter | mm | 0,001 m |
| Mijl | mi | 1.609 m |
| Yard | yd | 0,9144 m |
| Voet | ft | 0,3048 m |
| Inch | in | 0,0254 m |
| Zeemijl | nmi | 1.852 m |
| Decimeter | dm | 0,1 m |
| Micrometer | µm | 0,000001 m |
| Vadem | ftm | 1,8288 m |
| Shaku | shaku | 0,30303 m |
| Sun | sun | 0,030303 m |
| Ken | ken | 1,81818 m |
| Ri (Japan) | ri | 3.927 m |
Methode en bronnen · De eenheden die geen enkele vaste waarde hebben · Papierformaten en de pixelval · Schoenmaten, en waarom ze niet omrekenen
Veelgestelde vragen
Waarom houdt de inch stand in metrieke landen?
Schermdiagonalen, velgen, fietsframes en leidingdiameters blijven wereldwijd in inches genormeerd. Deze sectoren namen Angelsaksische industrienormen over voordat het metriek stelsel zich verspreidde, en zijn nooit overgestapt.
Is een zeemijl hetzelfde als een mijl?
Nee. Een landmijl is 1.609 m, een zeemijl 1.852 m, ongeveer 15% langer. De zeemijl staat gelijk aan één boogminuut breedte en wordt alleen gebruikt op zee en in de lucht, waar snelheden in knopen worden gegeven.
Waarom sluiten A4 en US Letter niet op elkaar aan?
A4 is 210 bij 297 mm, US Letter 8,5 bij 11 inch, dus 215,9 bij 279,4 mm: zes millimeter breder, achttien korter. De A-reeks volgt een verhouding gelijk aan de wortel uit twee, zodat een dubbelgevouwen vel het volgende formaat met dezelfde verhouding geeft, en A0 precies één vierkante meter meet. Letter heeft die eigenschap niet: een A4-document op Letter afdrukken schaalt het naar ongeveer 94% en verschuift elke marge.
Is een mil een millimeter?
Nee, en het scheelt een factor 39. Een mil, in Groot-Brittannië thou genoemd, is een duizendste inch, dus 0,0254 mm: folie die als 5 mil wordt verkocht is 0,127 mm dik, geen 5 mm. De micron misleidt minder mensen: het is gewoon de micrometer, een duizendste millimeter, nog levend in filters en films hoewel de CGPM de naam in 1967 schrapte. Daaronder liggen de nanometer en de ångström van 0,1 nm, en let op: de 3 nm van een chip meet al jaren niets fysieks meer, het is een generatienaam.
Wat komt er na de kilometer?
Voor het zonnestelsel de astronomische eenheid, sinds 2012 vastgelegd op precies 149.597.870,7 km, ruwweg de afstand aarde-zon. Daarachter ligt het lichtjaar, de afstand die het licht in een juliaans jaar aflegt, 9,46 biljoen kilometer. Astronomen geven zelf de voorkeur aan de parsec, 3,26 lichtjaar of 30,86 biljoen kilometer, omdat die rechtstreeks uit een parallaxmeting volgt: één parsec is de afstand waarop de aardbaan één boogseconde beslaat. Proxima Centauri, de dichtstbijzijnde ster, staat op 4,25 lichtjaar, dus 1,30 parsec.
De meter vergelijkt zich nergens meer mee
De meter was eerst een fractie van de aardmeridiaan, daarna een staaf platina, voordat hij in 1983 de afstand werd die het licht in vacuüm aflegt in 1/299.792.458 seconde. De lichtsnelheid wordt dus niet meer gemeten: ze ligt per definitie vast, en de meter volgt eruit. Er blijft geen materiële standaard in de keten, wat lengte in elk laboratorium reproduceerbaar maakt.
De inch hangt van de meter af sinds het internationale akkoord over yard en pound van 1959: hij is precies 2,54 centimeter, niet meer en niet minder. Vóór dat akkoord verschilden de Amerikaanse en de Britse inch drie delen per miljoen, onschadelijk voor een timmerman en lastig voor optica en luchtvaart. Elke gebruikelijke lengte-eenheid wordt nu vanuit de meter gedefinieerd.