Shaku, jednostka długości
Shaku mierzy dokładnie dziesięć trzydziestych trzecich metra, czyli 303,03 milimetra. To podstawowa długość japońskiego układu tradycyjnego, dość bliska stopie, by ją nią tłumaczyć, i nigdy jej równa.
Shaku były dwa, a pomylenie ich kosztuje ćwiartkę. Shaku cieśli, kanejaku, to wartość podana wyżej; shaku sukiennika, kujirajaku, nazwane od linijek z fiszbinu, z których je wycinano, mierzy 25/66 metra, czyli 378,79 milimetra, dokładnie o ćwierć więcej. Ustawa z 1891 roku zachowała oba, pierwsze do budownictwa, drugie do tkanin, więc długość kimona i długość belki podane w shaku nie są tym samym shaku.
Shaku w innych jednostkach
| 1 shaku | 0,00030303 km |
| 1 shaku | 0,30303 m |
| 1 shaku | 30,303 cm |
| 1 shaku | 303,03 mm |
| 1 shaku | 0,000188294 mi |
| 1 shaku | 0,331398 yd |
| 1 shaku | 0,994194 ft |
| 1 shaku | 11,9303 in |
| 1 shaku | 0,000163623 nmi |
| 1 shaku | 3,0303 dm |
| 1 shaku | 303 030 µm |
| 1 shaku | 0,165699 ftm |
| 1 shaku | 10 sun |
| 1 shaku | 0,166667 ken |
| 1 shaku | 0,0000771605 ri |
Najczęstsze pytania
Ile shaku mieści metr?
Dokładnie trzy i trzy dziesiąte, tak że trzydzieści trzy shaku dają okrągłe dziesięć metrów: ustawa z 1891 roku związała układ japoński z metrem przez ten stosunek, a nie odwrotnie. Wobec stopy shaku to 0,994194 jej długości, czyli o sześć tysięcznych mniej, a belka dziesięciostopowa mierzy 10,06 shaku. Różnica nie widać na jednym elemencie; widać ją na całej więźbie.
Czy chińskie chi i koreańskie ja to shaku?
Koreańskie ja tak, bo Korea przejęła te same dziesięć trzydziestych trzecich metra. Chińskie chi nie: metryzacja zrobiła z niego okrągłą jedną trzecią metra, czyli 333,33 milimetra, przez co jest dłuższe od shaku dokładnie o jedno sun. Dwa rysunki opisane 十尺 opisują różne pomieszczenia, 3,0303 metra w Japonii wobec 3,3333 w Chinach, czyli o trzydzieści centymetrów.
Dlaczego japońska węgielnica ciesielska nosi dwie skale?
Bo tył sashigane nie mierzy tego, co przód. Skala z tyłu, kakume, jest powiększona o pierwiastek z dwóch: przyłożona do kłody, odczytuje wprost bok największej belki kwadratowej, jaką da się z niej wyciąć, bez żadnego rachunku. Niektóre węgielnice dokładają marume, podzieloną przez pi, która odczytuje średnicę z obwodu. Shaku nie jest więc tylko długością, jest przyrządem obliczeniowym, i to utrzymało je przy życiu wobec metra na budowach.