Jednostki momentu obrotowego i ich odpowiedniki
| Jednostka | Symbol | W N·m |
|---|---|---|
| Niutonometr | N·m | 1 N·mjednostka podstawowa |
| Kiloniutonometr | kN·m | 1000 N·m |
| Kilogramometr siły | kgf·m | 9,80665 N·m |
| Funt-stopa | lbf·ft | 1,35582 N·m |
| Funt-cal | lbf·in | 0,112985 N·m |
Najczęstsze pytania
Czy niutonometr to to samo co dżul?
Nie, choć oba wychodzą jako niuton razy metr. Dżul mierzy pracę, czyli siłę, która przesuwa coś we własnym kierunku; niutonometr mierzy moment, czyli siłę, która obraca coś wokół punktu. Nigdy się ich nie dodaje i żadne przeliczenie nie zamienia jednego w drugie. Układ SI zachowuje dwie nazwy dla jednego wymiaru właśnie po to, żeby ich nie mylić.
Ile niutonometrów ma kilogramometr siły?
Dokładnie 9,80665, bo kilogram siły to ciężar jednego kilograma przy normalnym przyspieszeniu ziemskim. Moment dokręcenia 10 kgf·m to zatem 98,07 N·m, a 3 kgf·m to 29,4 N·m. Jednostka zniknęła z europejskich specyfikacji w latach osiemdziesiątych, ale została w japońskich i włoskich instrukcjach warsztatowych, gdzie bywa zapisana jako m·kg z odwróconymi członami.
Pisze się lb-ft czy ft-lb?
Pisze się jedno i drugie, i oba znaczą ten sam moment. Kolejność zgodna z fizyką stawia najpierw siłę, potem odległość, czyli lbf·ft, ale warsztat równie często pisze ft-lb. Pilnować trzeba nie kolejności, lecz odległości: funt-cal jest dwanaście razy mniejszy od funta-stopy, a moment z drobnej mechaniki podany w funtach-calach i odczytany jako funty-stopy zerwie śrubę.
Czy przedłużka zmienia wskazanie klucza dynamometrycznego?
Prosta przedłużka w osi nasadki nie zmienia nic: ramię dźwigni klucza zostaje takie samo. Adapter przesunięty, na przykład końcówka otwarta, zmienia wszystko, bo dodaje własną długość do ramienia. Przy kluczu o długości L i adapterze wydłużającym go o E ustawia się klucz na wartość docelową pomnożoną przez L podzielone przez L plus E. Klucz 400 mm z końcówką 50 mm ustawiony na 100 N·m daje więc 112 N·m na śrubie.
Jakich momentów wymagają zwykłe prace?
Nakrętka koła to zwykle około 110 N·m, czyli 81 lb-ft; śruba mostka rowerowego dokręca się na 5 N·m, czyli 44 lb-in, i właśnie tam funt-cal ma sens. Świeca zapłonowa siada koło 25 N·m, a korek spustowy oleju koło 30. To rzędy wielkości i nigdy zamiennik liczby z instrukcji, jedynej, która uwzględnia gwint i jego smarowanie.