Jednostki masy i ich równoważniki
| Jednostka | Symbol | W kilogramach |
|---|---|---|
| Tona | t | 1000 kg |
| Kilogram | kg | 1 kgjednostka podstawowa |
| Gram | g | 0,001 kg |
| Miligram | mg | 0,000001 kg |
| Funt (avoirdupois) | lb | 0,453592 kg |
| Uncja | oz | 0,0283495 kg |
| Uncja trojańska | oz t | 0,0311035 kg |
| Stone | st | 6,35029 kg |
| Karat | ct | 0,0002 kg |
| Tona krótka (USA) | ton US | 907,185 kg |
| Tona długa (Wielka Brytania) | ton UK | 1016 kg |
| Mikrogram | µg | 0,000000001 kg |
| Funt metryczny | lb metric | 0,5 kg |
| Tola | tola | 0,0116638 kg |
| Momme | momme | 0,00375 kg |
| Kan | kan | 3,75 kg |
Metoda i źródła · Jednostki, które nie mają jednej wartości · Formaty papieru i pułapka pikseli · kN na kg: siła to nie masa
Najczęstsze pytania
Czym różni się masa od ciężaru?
Masa mierzy ilość materii i nigdy się nie zmienia; ciężar jest siłą i zależy od grawitacji. Człowiek o masie 70 kg zachowuje ją na Księżycu, ale waży tam sześć razy mniej. W mowie potocznej oba słowa traktuje się wymiennie.
Czy stone jest nadal używany?
Tak, w Wielkiej Brytanii i Irlandii do podawania masy ciała: wagi i dokumentacja medyczna często pokazują stone'y i funty, na przykład 10 st 10 lb dla 68 kg. Stany Zjednoczone go nie używają i podają masę w samych funtach.
Czy tona wszędzie znaczy to samo?
Nie. Tona metryczna to 1 000 kg, amerykańska tona krótka to 2 000 funtów, czyli 907,18 kg, brytyjska tona długa to 2 240 funtów, czyli 1 016,05 kg. Ostatnie dwie dzieli dwanaście procent: ładunek podany jako 50 ton waży od 45,4 do 50,8 tony metrycznej, zależnie od tego, kto zapisał liczbę. Dokumenty amerykańskie piszą metric ton, kiedy chodzi o 1 000 kg, a fracht, emisje i notowania surowców liczy się prawie zawsze w tonach metrycznych.
Czy karat diamentu to ten sam karat co w złocie?
Nie, i tylko jeden z nich jest masą. Karat metryczny wynosi dokładnie 0,2 g od 1907 roku: diament jednokaratowy waży 200 mg, a jubilerzy dzielą go na punkty po 0,01 karata, czyli 2 mg. Karat złota to próba wyrażona w częściach na 24: 18 karatów znaczy 18 części złota na 24, czyli 75 procent czystego kruszcu. Pierścionek opisany jako 22-karatowy nie mówi więc nic o swojej masie.
Co znaczą masa netto, masa po odsączeniu i znak ℮?
Masa netto to sama zawartość, bez słoika, puszki i opakowania, i to ją nakazuje podawać prawo. Masa po odsączeniu to, co zostaje po zlaniu zalewy: puszka ciecierzycy o masie 400 g deklaruje zwykle około 240 g po odsączeniu. Małe ℮ obok liczby to europejski znak szacunkowy: mówi, że deklarowaną masę spełnia średnia partii, a nie każde pojedyncze opakowanie, zgodnie z tolerancją ustaloną dyrektywą z 1976 roku.
Masa czy ciężar, najczęstsza pomyłka
Waga łazienkowa nie pokazuje masy, tylko siłę, którą wywiera na ciebie grawitacja. Na Ziemi jedno zlewa się z drugim, bo przyciąganie zmienia się tu niewiele, od 9,78 m/s² na równiku do 9,83 na biegunach: to samo ciało wskazuje dwieście gramów różnicy, nic nie tracąc. Na Księżycu ważyłoby szóstą część, zachowując masę w całości, i dlatego kilogram mierzy masę, a niuton siłę.
Kilogram zmienił naturę 20 maja 2019 roku. Od 1889 roku opierał się na walcu z platyny i irydu przechowywanym w Sèvres, który przez dekady tracił kilka mikrogramów. Dziś definiuje go stała Plancka, ustalona na 6,62607015 × 10⁻³⁴ dżulosekundy. Wartość praktyczna nie drgnęła o włos, ale żadna waga na świecie nie zależy już od jednego przedmiotu.