De shaku, lengte-eenheid
De shaku meet precies tien drieëndertigsten meter, dus 303,03 millimeter. Het is de basislengte van het Japanse traditionele stelsel, dicht genoeg bij de voet om ermee te worden vertaald en er nooit gelijk aan.
Er waren twee shaku, en ze verwarren kost een kwart. De shaku van de timmerman, de kanejaku, is die hierboven; de shaku van de lakenhandel, de kujirajaku, genoemd naar de linialen van balein waaruit hij werd gesneden, meet 25/66 meter, 378,79 millimeter, precies een kwart langer. De wet van 1891 hield beide aan, de eerste voor de bouw en de tweede voor stof, zodat een kimonolengte en een balklengte in shaku niet dezelfde shaku zijn.
De shaku in de andere eenheden
| 1 shaku | 0,00030303 km |
| 1 shaku | 0,30303 m |
| 1 shaku | 30,303 cm |
| 1 shaku | 303,03 mm |
| 1 shaku | 0,000188294 mi |
| 1 shaku | 0,331398 yd |
| 1 shaku | 0,994194 ft |
| 1 shaku | 11,9303 in |
| 1 shaku | 0,000163623 nmi |
| 1 shaku | 3,0303 dm |
| 1 shaku | 303.030 µm |
| 1 shaku | 0,165699 ftm |
| 1 shaku | 10 sun |
| 1 shaku | 0,166667 ken |
| 1 shaku | 0,0000771605 ri |
Veelgestelde vragen
Hoeveel shaku gaan er in een meter?
Precies drie en drie tiende, zodat drieëndertig shaku ronde tien meter maken: de wet van 1891 bond het Japanse stelsel via die verhouding aan de meter en niet andersom. Tegenover de voet is de shaku er 0,994194 van, zes duizendsten korter, en een balk van tien voet meet 10,06 shaku. Het verschil valt op één stuk niet op; het valt op over een dakstoel.
Zijn de Chinese chi en de Koreaanse ja shaku?
De Koreaanse ja wel, want Korea nam dezelfde tien drieëndertigsten meter over. De Chinese chi niet: de metrisering maakte er een ronde derde meter van, 333,33 millimeter, waarmee hij precies één sun langer is dan de shaku. Twee tekeningen die beide 十尺 dragen beschrijven verschillende kamers, 3,0303 meter in Japan tegenover 3,3333 in China, dertig centimeter uiteen.
Waarom draagt de Japanse timmermanswinkelhaak twee schalen?
Omdat de achterkant van de sashigane niet meet wat de voorkant meet. De schaal op de rug, de kakume, is met de wortel uit twee vergroot: over een stam gelegd leest zij de zijde af van de grootste vierkante balk die eruit te zagen valt, zonder rekenwerk. Sommige haken voegen de marume toe, gedeeld door pi, die uit een omtrek een diameter leest. De shaku is niet alleen een lengte, hij is een rekeninstrument, en dat is wat hem op bouwplaatsen tegen de meter in leven hield.