Các đơn vị tốc độ và giá trị tương đương
| Đơn vị | Ký hiệu | Tính bằng mét mỗi giây |
|---|---|---|
| Kilômét mỗi giờ | km/h | 0,277778 m/s |
| Dặm mỗi giờ | mph | 0,44704 m/s |
| Mét mỗi giây | m/s | 1 m/sđơn vị cơ bản |
| Hải lý mỗi giờ | kn | 0,514444 m/s |
| Foot mỗi giây | ft/s | 0,3048 m/s |
| Kilômét mỗi giây | km/s | 1.000 m/s |
| Dặm mỗi giây | mi/s | 1.609 m/s |
Câu hỏi thường gặp
Hải lý mỗi giờ có giống mph không?
Không. Một hải lý mỗi giờ là một hải lý trong một giờ, tức 1,852 km/h, so với 1,609 km/h của mph đường bộ. Khoảng cách 15% đến từ hải lý, được định nghĩa là một phút vĩ độ.
Giới hạn tốc độ ở nước ngoài là bao nhiêu?
Anh: 30 mph trong khu dân cư (48 km/h), 60 mph trên đường một chiều xe chạy (97 km/h), 70 mph trên đường cao tốc (113 km/h). Mỹ: thường 55 đến 70 mph trên highway, tức 89 đến 113 km/h tùy bang.
Tốc độ trung bình của một chuyến đi và về có phải trung bình của hai tốc độ không?
Không, và chênh lệch rất lớn. Đi 60 km/h và về 20 km/h trên cùng con đường cho trung bình 30 km/h chứ không phải 40: chặng chậm mất thời gian gấp ba nên nặng gấp ba. Tốc độ trung bình luôn là tổng quãng đường chia cho tổng thời gian, không bao giờ là trung bình của các tốc độ. Trên cao tốc cũng vậy: chạy 100 km ở 130 km/h thay vì 110 tiết kiệm được tám phút rưỡi, mà một lần dừng mười phút xóa sạch.
Chạy nhanh gấp đôi thì quãng đường dừng có gấp đôi không?
Không, nó gần như gấp ba. Quãng đường phanh tăng theo bình phương tốc độ: trên mặt nhựa khô nó đi từ khoảng 12 m ở 50 km/h lên 48 m ở 100 km/h. Cộng thêm quãng đường đi được trong lúc phản xạ, vốn tăng tỉ lệ thuận với tốc độ: một giây lơ đãng là 14 m ở 50 km/h và 28 m ở 100. Tổng cộng khoảng 26 m so với 76 m. Đó cũng là lý do 30 km/h trong phố không phải là một nửa của 50: quãng đường dừng ở đó tụt xuống dưới 13 m.
Mach 1 có luôn là cùng một tốc độ không?
Không, vì tốc độ âm thanh chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ không khí, không phụ thuộc áp suất hay bản thân độ cao. Ở mực nước biển tại 15 °C, Mach 1 là 1.225 km/h; ở 11.000 m, nơi không khí ở −56,5 °C, nó tụt xuống 1.062 km/h. Một máy bay chở khách bay hành trình ở Mach 0,85 vì thế đang bay 903 km/h, trong khi cùng con số ấy ở mặt đất sẽ là 1.041 km/h. Số Mach không phải một tốc độ, nó là một tỉ số.
Mét mỗi giây thống trị, và không biển báo nào ghi nó
Đơn vị tốc độ của hệ SI là mét mỗi giây, và không một con đường nào trên thế giới dùng nó. Biển báo ghi kilômét mỗi giờ hoặc dặm mỗi giờ, vật lý và khí tượng đếm bằng mét mỗi giây, hàng hải và hàng không bằng hải lý mỗi giờ. Đi lại giữa hai cái đầu là chính xác và dễ nhớ: một mét mỗi giây đúng bằng 3,6 kilômét mỗi giờ, vì một giờ có 3600 giây và một kilômét có 1000 mét. Chia cho 3,6 là đủ để đi từ tấm biển sang công thức.
Tốc độ cũng là đại lượng duy nhất mà trần của nó là một con số được quyết định chứ không phải được đo. Từ năm 1983, tốc độ ánh sáng trong chân không là đúng 299.792.458 mét mỗi giây, vì chính nó định nghĩa mét chứ không phải ngược lại. Không thí nghiệm nào còn đo được nó nữa: một phép đo tinh hơn chỉ hiệu chỉnh lại độ dài của mét. Đó là một sự đảo ngược hiếm thấy trong đo lường học, nơi người ta thường đi từ chuẩn để đến hằng số.