Węzeł, jednostka prędkości
Jeden węzeł to dokładnie 1,852 kilometra na godzinę, czyli jedna mila morska na godzinę. To jednostka prędkości żeglugi i lotnictwa na całym świecie, i nic nie zawdzięcza przyzwyczajeniu: mila morska to jedna minuta szerokości geograficznej, więc prędkość w węzłach czyta się wprost z mapy.
Nazwa pochodzi od przyrządu. Do dziewiętnastego wieku prędkość mierzono logiem ręcznym: obciążoną deseczkę rzucano za burtę na lince z węzłami wiązanymi co 47 stóp i 3 cale, czyli co 14,4018 metra. Linkę wypuszczano przez 28 sekund odmierzanych klepsydrą i liczono węzły przechodzące przez palce. Rachunek wypada dobrze: 14,4018 metra w 28 sekund daje 1851,7 metra na godzinę, czyli mieści się w granicach dwóch dziesięciotysięcznych od dzisiejszej mili morskiej. Tę milę ustalono na dokładnie 1852 metry na Pierwszej Międzynarodowej Nadzwyczajnej Konferencji Hydrograficznej w Monako w 1929 roku; Stany Zjednoczone przyjęły ją 1 lipca 1954 roku, a Wielka Brytania w 1970, porzucając własną milę admiralicji o długości 6080 stóp, czyli 1853,184 metra.
Węzeł w innych jednostkach
| 1 kn | 1,852 km/h |
| 1 kn | 1,15078 mph |
| 1 kn | 0,514444 m/s |
| 1 kn | 1,68781 ft/s |
| 1 kn | 0,000514444 km/s |
| 1 kn | 0,000319661 mi/s |
Najczęstsze pytania
Czy węzeł to mila morska na godzinę?
Tak, i dlatego wyrażenie węzły na godzinę jest błędem: godzina już w nim siedzi. Statek idący 12 węzłów pokonuje 12 mil morskich w godzinę, czyli 22,2 kilometra.
Dlaczego morze i powietrze nie liczą w km/h?
Bo mila morska to jedna minuta szerokości geograficznej. Na mapie sześćdziesiąt mil dzieli dwa równoleżniki odległe o jeden stopień: nawigator odczytuje odległość z cyrkla bez żadnego przeliczania. Kilometr nie ma związku z kształtem Ziemi i tę własność by odebrał.
Jak szybko leci samolot pasażerski w węzłach?
Około 450 do 500 węzłów w locie przelotowym, czyli od 833 do 926 km/h. Wiatry na dużych wysokościach dodają się do tego albo odejmują: dlatego lot z Paryża do Nowego Jorku trwa o godzinę dłużej niż powrotny, bo prąd strumieniowy wieje z zachodu na wschód z prędkością stu węzłów i większą.
Ile kilometrów to 20 węzłów?
Żaden, i nie jest to wykręt: węzeł jest prędkością, a kilometr odległością. Bez czasu przeliczenie nie istnieje. Dwadzieścia węzłów pokonuje 37 kilometrów w godzinę i 18,5 w pół godziny. To, o co naprawdę pyta pytanie, to niemal zawsze kilometry na godzinę: 20 węzłów to 37,04 km/h.