De ton, massa-eenheid
De ton is precies 1000 kilogram. Zij is geen SI-eenheid maar een eenheid die naast de SI is aanvaard: haar normconforme naam is de megagram, Mg, die niemand schrijft.
Het woord komt van het wijnvat, en het hield het volume van dat vat. De capaciteit van een schip werd geteld in vaten die in het ruim waren gestuwd, en de tonnage is die meting nooit opgehouden te zijn: sinds het verdrag van 1969 is de brutotonnage een dimensieloos getal dat uit het omsloten volume van het vaartuig wordt afgeleid, dat volume vermenigvuldigd met 0,2 plus 0,02 maal zijn logaritme met grondtal tien. Een cruiseschip dat als 228.000 ton staat vermeld heeft die massa niet; het getal meet ruimte, en de massa staat op een andere regel van de scheepspapieren onder de naam waterverplaatsing. Dan komt de valkuil in het kale woord: de Amerikaanse short ton weegt 907,185 kg en de Britse long ton 1016,047, zodat een lading van tienduizend ton met 1089 ton verschuift al naargelang welk land het cognossement schreef.
De ton in de andere eenheden
| 1 t | 1.000 kg |
| 1 t | 1.000.000 g |
| 1 t | 1.000.000.000 mg |
| 1 t | 2.205 lb |
| 1 t | 35.274 oz |
| 1 t | 32.151 oz t |
| 1 t | 157,473 st |
| 1 t | 5.000.000 ct |
| 1 t | 1,10231 ton US |
| 1 t | 0,984207 ton UK |
| 1 t | 1.000.000.000.000 µg |
| 1 t | 2.000 lb metric |
| 1 t | 85.735 tola |
| 1 t | 266.667 momme |
| 1 t | 266,667 kan |
Veelgestelde vragen
Waarom schrijven handelsdocumenten MT?
MT is de commerciële afkorting voor metric ton, en zij spreekt het internationale stelsel tegen, waarin M het voorvoegsel mega is: letterlijk gelezen zou zij een miljoen ton betekenen. Het juiste symbool is de kleine t, want de hoofdletter T is de tesla. Emissie-inventarissen schrijven daarentegen wel kt en Mt voor de duizend en het miljoen ton.
Welk volume neemt een ton water in?
Een ronde kubieke meter, en dat is geen toeval: de kilogram werd in 1795 bepaald als de massa van een liter water, zodat duizend liter een ton wegen. Het gemak houdt op bij zoet water, want zeewater komt op ongeveer 1025 kilogram per kubieke meter, diesel op 840 en benzine op 750, zodat een tank van 50 kubieke meter maar 37,5 ton benzine draagt.
Wat zijn de ton TNT en de ton olie-equivalent?
Twee energie-eenheden die de naam van een massa dragen. De ton TNT is bij afspraak 4,184 gigajoule, want de gram TNT is op een ronde duizend calorieën vastgelegd, en zij is de schaal van explosies en aardbevingen. De ton olie-equivalent is 41,868 gigajoule, tien keer meer, en dient de nationale energiebalansen. Geen van beide meet een massa.